Ekran Bağımlılığı Nedir ?

Ekran Bağımlılığı denilince akla ilk ne geliyor ?

Bağımlılık denilince akla ilk önce, zamanla kullanım miktarı artan ve kullanılmadığında kişiye rahatsızlık veren belirtilerin yaşandığı maddeler ve kimsayallar gelmektedir. Bağımlılık maddesel olabildiği kadar davranışsal olarakta karşımıza çıkabilmektedir.

Yani beyindeki ödül mekanizmasını etkilemekte olan herhangi bir davranışımız veya yaptığımız bir faaliyet bağımlılığa dönüşebilmekte ve günlük yaşantımızda alışkanlık haline gelerek yaşam kalitemizi olumsuz etkileyebilmektedir.

Ekran Bağımlılığı, kişinin evde ya da dışarıda günlük yaşamda planladığı işleri yapamamasına, yapması gereken işlerde zorluk yaşamasına, sosyal duygusal ve zihinsel anlamda gerileme göstermesine sebep olabilmektedir.

Ekranların gün içindeki işleri yapmaktan alıkoyması durumu sözkonusu ise o zaman bağımlılıktan söz edilebilmektedir. Yine aynı şekilde çocuklar veya ergenlerin günde 1 saatten fazla eğlence amaçlı ekranları kullanmaları ve ekran dışındaki diğer faaliyetlere karşı ilgisiz yada az derecede ilgili olmaları ekran bağımlılığı olarak değerlendirilebilmektedir.

Yalnız bahsedilen ekran kullanımının içine ödev yapma ya da araştırma amaçlı çocukların ekranları kullanmaları dahil değildir. Yıllar öncesine bakacak olursak günlük hayatta televizyonlar herkes için vazgeçilmez haldeydi.

Ekran Bağımlılığı

Zaman geçtikçe internetin gelişimi ile birlikte hayatımızın merkezine yeni ekranlar dahil olmuş ve evlere bilgisayarlarında girmesiyle kullanılan ekran sayıları artmıştır.

Teknolojinin hızlı ilerleyişi sonucunda internetin ve bilgisayarların hayatımıza girmesiyle beraber cep telefonları, akılı telefonlar ve akıllı telefonlar aracılığıyla sık sık kullandığımız sosyal medya platformları da günlük hayatımızın vazgeçilmezi haline gelmiştir.

Ekrana olan bağımlılık kullanılan araçlara da bağlı olarak artarak devam etmeye başlamıştır.

Akıllı telefonları; oyun oynama, sosyal medyada gezinme, video izleme, mesajlaşma gibi eğlence amaçlı kullanıyor olmamız dışında internet üzerinden bir çok işimizi de kolaylıkla hallede bilmekteyiz.
Fatura, kredi kartı borçları gibi işlemleri akıllı telefonlarımız aracılığıyla hızlı bir şekilde halledebiliyoruz.

Ekran Bağımlılığı

Günlük işlerde hayatımızı bu kadar kolaylaştıran ekranların, hayatımızın ayrılamaz bir parçası haline gelmesi için sebeplerimiz gün geçtikçe fazlalaşmaktadır.

Ekran Bağımlılığı Çocukları Nasıl Etkiliyor ?

Ekran Bağımlılığı Çocukları Nasıl Etkiliyor ?

Kullanılan ekranlar kimi zaman kişilerin hayatını kolaylaştırmakta yapılacak olan işlerin daha hızlı yapılabilmesini sağlamaktadır. Diğer bir yandan küçük yaşta olup ekrana maruz kalan ve henüz kendisi korumayı bilmeyen gelişim çağındaki çocuklar ekran bağımlılığına karşı savunmasız durumdalardır. Ayrıca bazı ekran görselleri ve içeriklerdeki aşırı ışık küçük yaştaki çocuklarda kalıcı hasarlara sebep olabilmektedir. Bu sebeple ekrandan kaynaklı sağlık sorunlarına karşı çocukların ekran karşısında bulunduğu sürenin dengeli ve sınırlı olması gerekmektedir.

Bu tarz durumların önüne geçebilmek öncelikle ebeveynlerin görevidir. Özellikle 2 yaşından küçük çocukların ekran kullanımına maruz kalmaması önem taşımaktadır. Amerikan Pediatri Derneğine göre 2 yaşında küçük çocukların ekrandan herhangi birşey öğrendiklerine dair az sayıda kanıt bulunmaktadır.

Ekran Bağımlılığı

Yani dolayısıyla çocuğa hiçbir fayda sağlamayıp aksine zarar verebilmektedir. Maalesef günümüzde bir çok evde ekranlar çocukları oyalama için bakıcı niyetine kullanılmaktadır. Evde veya restoranda yemek yerken çocukların ellerine tutuşturulan bu ekranlar daha çok küçük yaşta olan çocukların ekrana maruz kalma durumunu artırmakta ve çocukların yaratıcılıklarını ekranlarla sınırlandırmaktadır.

Küçük yaşta ekrana maruz kalma durumu çocukların duyularını ve motor becerilerinin şekillenmesinde büyük rol oynamaktadır. Ekran kullanım süresinin gelişim ve sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin yanı sıra çocukların sanal ortamda ki güvenlikleri üzerinde de bazı olumsuz etkileri bulunmaktadır.

Çocukların sanal ortama dair neyi ne kadar bildikleri, herhangi bir sıkıntılı durum ile karşılaşmaları durumunda ise ne yapmaları gerektiği konularında çocukların yeterli bilince sahip olup olmadıklarının ebeveynler tarafından bilinmesi önem taşımaktadır.

Çocuğun oyun kültürüyle başlayan sosyalleşme süreci yaşının büyümesi ve ihtiyaçlarınında artmasıyla çeşitlenmektedir. Teknolojinin sağladığı fırsatlar ve sunduğu eğlence araçlarıyla birlikte tabletler ve cep telefonları çocuklar için vazgeçilmez hale gelmektedir. Ekranların kolay ulaşılabilir ve cazip olması sebebiyle de çocuklar zamanla ekranlardan kopamayan çocuklar haline gelebilmektedirler.

Ekran Bağımlılığı Çocukları Nasıl Etkiliyor ?

Çocukların ekranlarda ne tarz içerikleri izlediği ve takip ettiği önemli bir konudur. Bunun sebebi çocukların ekranlar üzerinden takip ettikleri, izledikleri karakterlerin gerçek hayatlarında rol modelleri haline gelebilmesidir. Burada önemli mesele, ekranlardaki içeriklerin çocukların gerçeklik algısına nasıl etki ettiğidir.
Ekranlardan kopamayan çocukların bir süre sonra gerçeklik algısının bozulması da muhtemel bir durumdur.

Gerçeklikten uzak tasarlanmış biçimde sunulan içerikler çocukları gerçek yaşamdan uzaklaştırabilmektedir. Ekrana dört elle sarılmış çocuklar, sokakta arkadaşları ile nasıl oyun oynadığını unutur hale gelebilmekte veya bazıları bu duyguyu hiç tadamamış olmakta zamanla sosyal yaşamlarında kendilerini rahat ifade edemeyen, çekingen, gerçeklik algısı çarpık bireyler haline gelebilmektedir.

Bunların yanı sıra dersleri aksatma, okula gitmekte isteksiz davranma, odaklanma problemi ve uyku sorunları yaşama, sosyal etkinliklere ayak uydurmada zorluk yaşama, arkadaşlarını ve sosyal çevresini önemsememe, öz güven eksikliği yaşama gibi durumların ekranların aşırı kullanımının yol açtığı sıkıntılardandır.

Peki ya sosyal çevrelerinden ve gerçek arkadaşlıklardan uzak ekranlara sarılarak yetişen çocuklar hayat boyu kendini ne kadar güçlü ve güvenli hissedebilir ?

İşte bu noktada anne ve babalara büyük görev düşmektedir. Öncelikle ebeveynler ekranlarla olan bağlarını gözden geçirmeli, bu konuda bilinçlenmeli ve çocuklarına neyi nasıl sunduklarını iyi değerlendirmelidirler.