Kriptoloji Nedir ?

Kriptografi (Cryptography): Bilginin şifrelenmesi ve şifrenin çözülmesi için kullanılan yöntemler bütünü olarak ifade edilir.

Kriptoanaliz (Cryptanalysis): Kripto sistemlerinin inceleyerek kripto algoritmalarını veya anahtarlarını çözmeye çalışam bilim dalı olarak ifade edilir.

Kripto Sistemi Bileşenlerini aşağıdaki gibi tanımlayabiliriz:

P-Plaintext (Düz Metin): Şifrelenecek olan metin

K-Key (Anahtar): Şifrelemek için kullanılacak anahtar

E-Encryption: Şifreleme

C-Ciphertext (Şifreli Metin): Düz metnin şifrelenmiş hali

D-Decryption: Şifreli metnin çözülmesi

Modern Kriptolojide 2 temel kural bulunmaktadır.

Birincisi; Kerkckhoffs Kuralı (1883), cipher (şifreleyici) gizli tutulmak zorunda değildir. Kripto sistemin gizliliği sadece anahtarın gizliliğine bağlı olmalıdır.

İkincisi; Claude Shannon (1916-2001), kriptolojinin babası (the father of information theory) olarak adlandırılmaktadır. 2.Dünya Savaşı sırasında ABD için kriptoanaliz çalışmaları yapmıştır. 1949 yılında yazmış olduğu “Communication Theory of Secrecy Systems” makalesinde günümüz kripto sistemlerinin ana fikirleri olan karıştırma (confusion) ve yayınım (difusion) kavramlarını kazandırmıştır.

Kriptotolojinin kazandırdıkları nedir sorusuna cevaben ise aşağıdaki başlıkları sıralayabiliriz.

Gizlilik (Confidentiality): Simetrik şifreleme (büyük dosyalar) ve Asimetrik Şifreleme (küçük mesajlar)

Bütünlük (Integrity): Mesaj Kimlik Doğrulama (MAC) algoritmaları, Özet Fonksiyonları

Süreklilik (Availability): Mesaj Kimlik Doğrulama (MAC) algoritmaları ve dijital imza

Kimlik Denetimi (Authentication): Mesaj Kimlik Doğrulama (MAC) algoritmaları ve dijital imza

İnkar Edilememezlik (Non-repudiation): Dijital imza ve X.509 sertifikaları

Tarihsel sürece baktığımızda en meşhur algoritmalardan biri; Julius Caesar’ın M.Ö 50’li yıllarda ortaya koymuş olduğu onun tarafından kullanılan ve yüzyıllar boyunca kullanılmış olan Caesar’ın yer değiştirme kripto algoritması.

Bu algoritmada alfabedeki her harf belirli bir ‘K’ sayısı kadar ötelenir.

Ötelemede kullanılan bu ‘K’ sayısı, şifreleme ve çözmede kullanılan anahtardır.

Örneğin; K değeri 3 olsun.

 P (PLAINTEXT) = HEDEFBASKETBOL
                         C (CIPHERTEXT)  = KHGHIEDVNHWERO

Gündelik hayatımızda ise, kriptoloji bir çok iş kolunda kullanılmakta. Çipli banka kartlarında, otomobillerimizin anahtarlarında, bankacılık işlemlerinde, kablosuz ağlarda, cep telefonlarımızda, CD/DVD’ lerin kopya korumasında, kısaca değerli bilgilerimizin bulunduğu her yerde.

Savunma sanayide ise, askeri haberleşme, komuta kontrol ve karmaşık silah sistemlerininde kullanılmaktadır.

Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte mağazalarda gördüğümüz kağıt etiketlerin yerlerine elektronik etiketlerin kullanımıyla kriptografi mağaza raflarında bile görülmeye devam etmektedir.