Okyanusları bikiniler temizleyecek

Okyanuslar ve denizler çeşitli güzelliklerle dolu olduğu kadar her geçen gün endüstriyel, tarımsal ve evsel atıklar ile ve derin deniz madenciliği atıklarıyla biraz daha kirleniyor.

UC Riverside Üniversitesi elektrik mühendisliği bölümünde profesör olan Mihri Özkantarafından tasarlanan Sünger Suit bikini, yüzerken okyanusta bulunan kirleticileri emmesi özelliği sayesinde 2015 Reshape Giyilebilir Teknoloji Yarışmasında kendisine birincilik ödülü kazandırmış.

Suyu petrol ve kimyasal atıklardan temizlemek ve suyun tuzunu azaltmak amacıyla dört yıl önce geliştirilmeye başlanan, hafif ve esnek olan, su itici özellikli, son derece gözenekli olan bu karbon malzemeye sünger demişler. Süngerimsi bu malzeme su dışında her şeyi, emilen malzemenin yoğunluğuna bağlı olarak kendi ağırlığının 25 katına kadar emebiliyor.

Özkan’a göre malzeme tamamen çevreye zararsız, üretmek için ise uygun maliyete sahip. Malzemeyi bir giyime adapte etme fikri ise New York ve İstanbul merkezli, mimarlık ve tasarım firması Eray Carbajo’dan gelmiş. Firma ekibinden Pınar Güvenç, İnanç Eray ve Gonzalo Carbajo, mayo tasarımı üzerine Özkan’ın laboratuvarında birlikte çalışmışlar.

Sünger Suit’in formunda, sünger malzemenin süper gözenekli, örgü benzeri bir yapıdan esinlenilmiş. Üç boyutlu (3D) baskılı kabuğun son hali ise aynı dalgalı formun insan vücudunun biçimi ve ergonomisi göz önüne alınarak çeşitli tekrarlamaları yoluyla elde edilmiş.

Ortaya çıkan bikini, elastomer olarak adlandırılan esnek plastiklerden üç boyutlu baskı ile oluşturulan çerçeve ve ona eklenen süngerden oluşuyor. 250 santimetrekarekadar bir yüzey alanına ve 2 mm‘lik bir kalınlığa sahip bikini sadece 54 gramağırlığında. Sünger parça, malzemenin delikleri içindeki kirletici maddeleri emiciliği kaybetmeden kullanıcısının cildi ile temas olmadan 20 kez kullanılabiliyor. Sünger malzeme sadece 1.000 °C üzerindeki sıcaklığa ısıtıldığı zaman emmiş olduğu kirletici maddeleri serbest bırakıyor ve sıvı formuna dönüşüyor.

Bu tasarım mayo, mayokini, yüzme bonesi gibi farklı giysiler için de geliştirilebilir. Geri dönüşüm ve uygun fiyatlı olma özellikleri bu teknolojinin daha ileri araştırma ve geliştirme süreçlerinden geçirilerek temiz giyilebilir ürünlerde kullanımını artıracaktır.